آموزش آیلتس

در ادامه بحث در مورد استراتژی‌های فراشناختی که به طور کلی ناظر بر فرآیند یادگیری آیلتس هستند در این مطلب به استراتژی‌های عاطفی و احساسی می‌پردازیم. در فرایند یادگیری همان قدر که انسان ها را به عنوان موجوداتی عقلانی می‌شناسیم، به همان اندازه هم بعد عاطفی آنها را بیشتر نیز  باید در نظر بگیریم. مهم­ترین مؤلفه بعد عاطفی در بحث آموزش اضطراب می‌باشد. اضطراب چه در فرآیند یادگیری آیلتس در کلاس درس و چه در مراحل آماده سازی خود برای یک آزمون و نهایتاً در جلسه آزمون به ویژه آزمون‌های استاندارد مانند آیلتس تأثیرات زیادی بر موفقیت زبان‌آموزان داشته و حتی بعضا تأثیرات به شدت مخربی از خود به جای می‌گذارد. اضطراب در مورد تمامی‌ مهارت‌ها اتفاق می‌افتد و نه تنها اثربخشی یادگیری آیلتس را به شدت کاهش می‌دهد بلکه کیفیت عملکرد شخص را در آزمون‌ها به میزان قابل توجهی کاهش می‌دهد. بنابراین می‌توان به جرأت گفت که باید به جنبه‌های عاطفی و روانی فرآیند یادگیری آیلتس به اندازه جنبه‌های شناختی آن توجه کرد.

استراتژی‌های عاطفی را می‌توان به سه گروه کلی تقسیم کرد: استراتژی‌های کاهش اضطراب یادگیری آیلتس و اضطراب آزمون آیلتس ، استراتژی‌های خودانگیزشی و استراتژی‌های توجه به واکنش‌های احساسی خود.

اولین گروه به یکی از مشکلات اصلی زبان‌آموزان یعنی اضطراب مربوط می‌شود. در مورد برخی زبان‌آموزان، اضطراب گهگاه  تبدیل به بزرگ­ترین مانع پیشرفت در یادگیری آیلتس و به ویژه موفقیت در آزمون آیلتس می‌شود. البته باید در اینجا تأکید کنیم که فاکتور اضطراب دارای درجات مختلفی است و نمی‌توان تصور کرد که فردی در روند یادگیری و آزمون هیچ­گونه اضطرابی را تجربه نکرده باشد. در حقیقت قدری اضطراب نه تنها کاملاً طبیعی است بلکه به جدیت در کار و موفقت زبان‌آموز نیز کمک می‌کند. اما زمانی که اضطراب از حدی گذشت که علائم جسمانی مشهودی مانند تپش بالا، دردهای موضعی مانند سردرد و غیره و بی قراری را به همراه داشت یا از نظر روانی شخص را دچار تردید در توانایی و موفقیت نمود، مسلماً نباید از آن به سادگی گذشت.

.

مطلب پیشنهادی: استراتژی‌های عاطفی و احساسی در یادگیری آیلتس بخش یک

.

برای کاهش اضطراب می‌توان از تکنیک‌های آرام­سازی (Relaxation) و مراقبه (Meditation) استفاده کرد. البته استفاده صحیح از این تکنیک‌ها مستلزم آموزش صحیح و تمرین می‌باشد ولی در صورت استفاده درست تأثیرات قابل توجهی بر کاهش اضطراب خواهند گذاشت. گذشته از دو تکنیک ذکر شده، تکنیک تنفس عمیق شاید آسان­ترین راه برای کاهش اضطراب باشد. تنفس عمیق شکمی‌ یا دیافراگمی ‌به آرامش شما کمک زیادی می‌کند. در این روش به جای اینکه از قفسه سینه نفس بکشید از شکم و پرده دیافگرام خود استفاده می‌کنید. با عمل دم حجم اکسیژن زیادی را وارد ریه‌ها می‌کنید و پس از دو تا سه ثانیه بازدم انجام می‌شود. همان­گونه که گفته شد تنفس عمیق دیافراگمی‌ یکی از ساده­ترین تکنیک‌های آرامش است و توصیه می‌کنیم که در صورتی که دچار اضطراب یادگیری آیلتس یا آزمون هستید حتماً قبل از ورود به کلاس درس یا جلسه آزمون برای چند دقیقه از این تکنیک ساده استفاده کنید.
استراتژی دیگری که معمولاً توصیه می‌شود استفاده از موسیقی است. گوش کردن به موسیقی‌های آرام­بخش برای پنج تا ده دقیقه قبل از شروع کلاس آیلتس یا قبل از ورود به جلسه آزمون بسیار تأثیرگذار می‌باشد. موسیقی آرام بخش مورد علاقه خود را انتخاب کنید و حتما این تجربه را داشته باشید.به احتمال بسیار زیاد سپس خود شما این کار را به دیگر زبان آموزان توصیه خواهد کرد.همانند موسیقی، خندیدن هم در کاهش اضطراب بسیار موثر است.خندیدن تغییرات بیو شیمیایی خاصی در بدن ایجاد میکند که بسیار آرام بخش و کاهنده اضطراب میباشد.مفهوم خنده درمانی امروزه حتی در محیط های درمانی هم مطرح میشود.یک گفتگو توام با خنده با یک دوست ،شنیدن یا خواندن یک جوک و هر رویدادی که باعث خنده شما شود می­توانداضطراب را پیش از کلاس یا قبل از ورود به جلسه آزمون کاهش دهد.به ویژه قبل از جلسه آزمون با دوستان و اطرافیان راجع به اینکه نگران آزمون و نمره هستید و چیزهایی از این دست اصلا صحبت نکنید.در عوض با یک دوست تماس گرفته و راجع به خاطرات خنده آور گذشته یا موضوعی خنده دار که قبلا شنیده اید گپی کوتاه داشته باشید.حتی می­توانید در صورت نبودن کسی برای گفت و گو کلیپ های کوتاه خنده دار را تماشا و قدری از ته دل بخندید.همه اینها اضطراب شما را کاهش می­دهد.

.

آموزش آیلتس

.

در مورد اضطراب آزمون که یکی از متداول­ترین و مخرب­ترین انواع اضطراب در بین زبان‌آموزان می‌باشد باید نکاتی را در اینجا ذکر کنیم. مسلماً قبل از اتخاذ هر گونه استراتژی برای کاهش اضطراب باید عوامل ایجاد آن را تا حد امکان کنترل نماییم. در مورد آزمون‌ها به ویژه آزمون‌های استاندارد مانند آیلتس که فشار روانی زیادی برای داوطلبین ایجاد می‌کنند باید نکات ذیل را در نظر داشت. در وهله اول بخش قابل توجهی از اضطراب آزمون می‌تواند به دلیل این باشد که زبان‌آموز برنامه مطالعاتی و آموزشی منظم و مؤثری را دنبال نمی‌کند و لذا پیوسته نگران این است که در زمان مقرر برای آزمون به آمادگی لازم نرسد. بنابراین داشتن یک برنامه مطالعاتی منظم و حساب شده و در نظر گرفتن بازه زمانی منطقی برای رسیدن به سطح نمره موردنظرتان بسیار حائز اهمیت بوده و تا حدود زیادی اضطراب شما را کاهش می دهد. کسانی که به طور منظم در طول هفته مطالعه نمی‌کنند یا در مقطع کوتاهی پیش از آزمون اقدام به مطالعه فشرده شبانه­روزی می‌نمایند معمولاً دچار اضطراب بیشتری نسبت به افرادی هستند که پیوسته و مستمر با برنامه ای مشخص مطالعه می‌کنند. نکته بعدی اینکه حتی استراحت منظم و تغذیه کافی و سالم نیز در کاهش اضطراب مؤثر می‌باشد. در صورتی که دچار اضطراب آزمون هستید حتماً یک برنامه ورزشی روزانه و مستمر برای خود در نظر بگیرید. فعالیت فیزیکی در کنار استراحت کافی و تغذیه به موقع و سالم نه تنها آمادگی ذهنی شما را برای یادگیری آیلتس بالا می‌برد بلکه اضطراب و استرس‌های مخرب را به شدت کاهش می‌دهد. افرادی که در یک دوره پیش از آزمون استراحت کافی نداشته و فعالیت‌های ورزشی خود را برای افزایش زمان مطالعه تعطیل می‌کنند مرتکب یکی از بزرگ­ترین اشتباهات می­شوند چون راندمان فکری آنها کاهش یافته و براضطراب آزمون به دلایل ذکر شده افزوده می‌شود.

.

مقاله پیشنهادی: استراتژی حدس زدن هوشمندانه (استراتژی جبرانی)

.

گروه دوم استراتژی‌های عاطفی و احساسی عبارتند از استراتژی‌های خودانگیزشی. زبان‌آموزانی که تصور می‌کنند صرفاً باید از سوی استاد در کلاس‌های آیلتس خصوصی و آیلتس تضمینی تشویق و تمجید شوند سخت در اشتباه هستند. در بسیاری از مواقع این خود ما هستیم که می‌توانیم روحیه و پشتکار خود را در سطح بالایی نگه داریم. تشویق‌های بیرونی هم اگر به همراه محرک‌های درونی نباشند به شدت شکننده بوده و تأثیراتی زودگذر خواهند داشت. بنابراین باید زبان‌آموزان یاد بگیرند که چگونه از درون ایجاد انگیزه نمایند. یکی از ساده­ترین راه‌ها ،بیان جملات مثبت در مورد عملکرد و توانمندی‌های خود و اجتناب از بیان جملات منفی است. به عنوان مثال بیان جملاتی از قبیل «توجهم در کلاس درس بیشتر شده» یا «در مهارت شنیدن دارم پیشرفت می‌کنم» یا «اشتباهاتم در صحبت کردن کمتر شده» و جملاتی از این دست قبل از کلاس و جملاتی از قبیل «حتماً در امتحان نتیجه می‌گیرم» یا «هر کاری که لازم بوده انجام دادم» و غیره  پیش از آزمون در تقویت روحیه بسیار مؤثر می‌باشند. فراموش نکنید که اگر انتظاراتتان از خود غیرواقع بینانه و نامتناسب با میزان وقت و انرژی است که صرف می‌کنید، بدیهی است همیشه از عملکرد خود ناراضی خواهید بود و لذا نه تنها قادر به بیان جملات مثبت نیستید بلکه دائماً با عبارات منفی از یادگیری خود ابراز ناامیدی خواهید کرد. لذا در اولین گام باید چالش‌های زبان‌آموزی پیش رو برای یک فرد بزرگسال را در نظر بگیرید و متناسب با اهداف یادگیری خود، زمان و انرژی لازم را صرف کنید. بدون در نظر گرفتن الزامات کار، مسلماً پیوسته از پیشرفت خود ناراضی خواهید بود.

استراتژی دیگر در بخش خودانگیزشی عبارت است از ریسک پذیری، بدین معنا که باید خودآگاهانه تصمیم بگیرید تا در فرآیند زبان‌آموزی ریسک­ پذیر باشید و از اشتباهات و خطاهای خود هرگز مأیوس و ناامید نشوید. این استراتژی برای زبان‌آموزان بزرگسال بسیار حائز اهمیت است. متأسفانه بسیاری از زبان‌آموزان بزرگسال به خاطر اجتناب از اشتباه و احساس منفی ناشی از آن از ریسک کردن و حدس زدن کمتر استفاده می‌کنند، تحمل ابهام در درک مفاهیم زبانی در سطح پایینی بوده و تصور می‌کنند که تمامی ‌نکات زبان را باید بی کم و کاست و کاملاً واضح و روشن درک کرده باشند تا بتوانند از زبان به درستی استفاده کنند. این رویکرد در زبان‌آموزی درست نیست. فراگیری زبان خارجی نیازمند تحمل ابهام، قبول اشتباهات به عنوان بخش طبیعی فرآیند، نداشتن احساس خجالت به واسطه کاربرد ناصحیح ساختارها و عناصر زبانی و بالاخره استقبال از ریسک پذیری و حدس زدن هوشمندانه است.

استراتژی دیگر این بخش پاداش دادن به خود است. گرچه معمولاً انتظار دریافت پاداش را از سوی دیگران داریم اما در فرآیند یادگیری آیلتس نیاز به پاداش‌های مکرر داریم که طبیعتاً از منابع بیرونی نمی‌توان انتظار داشت. در گام اول مشخص کنید که چه پاداش‌هایی برای شخص شما جذاب­تر است و آنها را در حد امکان در برنامه انگیزشی خود لحاظ کنید. پس از یک تجربه موفقیت آمیز یادگیری آیلتس یا آزمون می‌توانید به طرق مختلف به خود پاداش دهید. به عنوان مثال با خرید شی مورد علاقه خود، با تماشای یک فیلم، ملاقات دوستان، صرف شام در رستوان مورد علاقتان و امثال اینها احساس خوب موفقیت را با پاداش لذت بخش تلفیق کنید تا حس خوشایند یادگیری بیشتر و بیشتر در ذهن و روانتان شکل بگیرد.

.

مطلب پیشنهادی: استراتژی تحلیل تقابلی

.

و بالاخره سومین گروه استراتژی‌های عاطفی و احساسی عبارتند از توجه به واکنش‌های احساسی خود، بدین معنا که زبان‌آموز باید احساسات، نگرش‌ها و متغیرهای انگیزشی درون خود را پیوسته تحت نظر گرفته و پاسخ مناسب به آنها داشته باشد. عدم توجه به این مکانیسم‌ها باعث بهبود آنها نخواهد شد لذا مانند نیازهای یادگیری باید به نیازهای احساسی نیز توجه کافی مبذول داشت.

اولین استراتژی مرتبط با این بحث توجه به واکنش‌های فیزیکی بدن می‌باشد. همه ما تجربه تأثیر احساسات منفی مانند ترس، اضطراب یا خشم را بر بدن خود داریم. همچنین احساسات مثبت مانند شادی، هیجان و خرسندی به طور مشخصی نمودهای جسمانی خوبی را باعث می‌شوند. بنابراین از کنار علائم جسمانی که نشانگر احساسات منفی شما هستند نباید ساده بگذرید. به عنوان مثال اگر در هنگام حضور در کلاس درس دچار سردرد یا معده درد و غیره می‌شوید احتمالاً جو کلاس بیش از حد استرس زاست. گه­گاه زبان‌آموز تصور می‌کند که ماهیت یک فعالیت زبانی باعث واکنش‌های منفی جسمانی در وی می‌شود در حالی که همان مهارت یا فعالیت در کلاسی دیگر با شرایط آرام­تر به هیچ وجه باعث چنین علائم جسمانی نخواهد شد. پس زبان‌آموزی ذاتاً نباید تا این حد در شخص مشکل روانی و جسمانی تولید کند. البته بعضاً خود زبان‌آموز بیش از حد مضطرب است که باید تدابیر لازم را یا شخصاً و یا با مشاوره با روانشناس یا روانپزشک اتخاذ نماید.

استراتژی دیگری که در بحث توجه به واکنش‌های احساسی خود توصیه می‌کنیم مطرح کردن و گفتگو در مورد احساساتتان با دیگران است. گفتگو با استاد در کلاس یا خارج از آن، گفتگو با همکلاسی‌ها و دیگر زبان‌آموزان در مورد جنبه‌های احساسی، اضطراب ها و نگرانی‌ها، موانع یادگیری و مشکلات و چالش‌ها در این مسیر می‌تواند نه تنها به شما آرامش بیشتری بدهد بلکه شما را قادر می‌سازد تا با آگاهی از اینکه دیگران هم چه مشکلاتی داشته و چگونه با آنها برخورد کرده­اند بتوانید با بینش وسیع­تر و اعتماد به نفس بالاتری در مسیر فراگیری زبان گام بردارید. فقط توجه داشته باشید که در مورد گفتگو با زبان‌آموزان دیگر، حتی­الامکان با افراد موفق و مثبت اندیش هم صحبت شوید.
همان­گونه که در ابتدای مطلب ذکر شد در بحث یادگیری آیلتس باید همانطور که به مؤلفه‌های شناختی افراد توجه داریم به فاکتورهای احساسی و عاطفی آنها نیز توجه شود. این امر هم از سوی اساتید و هم زبان‌آموزان آیلتس باید به طور جدی دنبال گردد تا عوامل احساسی نه تنها مانعی بر سر یادگیری فرد نباشند بلکه آن را تسهیل نمایند.